Margaux Donckier, Head of Communications bij het Antwerp World Diamond Centre (AWDC), verklaart deze economisch rendabele liaison.



“Al ruim 570 jaar fungeert Antwerpen als draaischijf voor de globale diamantsector. Dat blijkt uit vroege geschriften, waarbij stadsbrieven gewag maken van ‘het niet handelen in valse diamanten’, wat wijst op activiteit rond de kostbare stenen. De eerste diamanten bereikten Antwerpen met de zijderoute vanuit India, via de haven van Zeebrugge. Aanvankelijk was er nog een concurrentiestrijd met Amsterdam, maar uiteindelijk werd die gewonnen door Antwerpen, door de aanwezigheid van zeer gespecialiseerde slijpers. Die aanwezigheid en de verdere verfijning van het ambt verzekerden Antwerpen eeuwenlang van de leidinggevende positie voor het slijpen van ruwe diamanten. De alom gegeerde ‘ideal cut’, waarbij de steentjes met 57 facetten worden geslepen, werd in Antwerpen uitgevonden. Deze innovatieve drive typeert én verklaart de sleutelrol van de Sinjorenstad.”

 

Kapers op de kust

Ondanks de grote concurrentie fungeert Antwerpen al ruim 570 jaar als draaischijf voor de globale diamantsector.

Lange tijd was er geen noemenswaardige concurrentie voor de bloeiende Antwerpse diamantsector. Twintig jaar geleden veranderde deze situatie echter drastisch. Donckier: “Vooral Dubai, Bombay en Hongkong werden te duchten mededingers naar de positie van toonaangevende regio voor de diamantsector. De concurrentie werd hard: deze regio’s hanteren vaak een minder strenge fiscale en andere regelgeving. Dat maakte ze voor vele bedrijven dan ook erg interessant. Vooral Dubai werd meer en meer een draaischijf voor de handel in ruwe diamanten en heeft nu ook effectief een deel van de koek."

"De financiële crisis gaf echter het startschot voor een meer voorzichtige manier van zakendoen: banken stellen meer en andere eisen en als handelscentrum is betrouwbaarheid erg belangrijk geworden, zeker voor beursgenoteerde bedrijven. De strenge controles die Antwerpen toepast, met een fysieke controle op 100% van de goederen die van of naar Europa worden geïmporteerd of geëxporteerd, bezorgen Antwerpen een concurrentieel voordeel ten opzichte van de andere centra. Het is deze vlucht vooruit, tien jaar geleden, die ervoor gezorgd heeft dat Antwerpen vandaag nog altijd wereldleider is in de handel in ruwe diamanten. Dat werd recent trouwens bevestigd door een studie van de Universiteit Antwerpen. Een bedrijf dat zijn ruwe diamanten in Antwerpen op de markt brengt, kan op beide oren slapen.”

 

Nieuwe partners en gecertificeerde samenwerkingen

“Innovatieve kracht, verregaande specialisatie en optimale controlesystemen zorgen ervoor dat Antwerpen dé draaischijf blijft voor een fel vernieuwde diamantsector. Nieuwe spelers zoals Canada, waar onder het ijs recent nieuwe diamantaders worden gevonden, verkiezen Antwerpen als prioritaire partner. Daar mogen we trots op zijn in een sector waarvan de grootste afzetmarkten zich vooral in demografische reuzen als China en de VS situeren. Het Kimberley Proces, een internationaal samenwerkingsverband met het oog op zelfregulering tussen overheden, NGO's en de diamantindustrie, heeft de Antwerpse diamantsector ook vooruit geholpen. Dit systeem, dat op initiatief van Antwerpen tot stand kwam om de zogenaamde ‘conflictdiamanten’ te bannen, zet in op controle en certificering, twee aspecten waarin Antwerpen van nature een voortrekkersrol vervult.”
 


De Fenix: met deze machine kan diamant tien tot twintig keer sneller geslepen worden.



De toekomst: innovatie en automatisering

“Antwerpen wil blijvend inzetten op duurzaamheid en sociale verantwoordelijkheid. Zo blijven we voortrekker en dragen we bij tot de rehabilitatie van de diamant als het prachtige, exclusieve product dat het natuurlijk is. Om dat te doen, is het cruciaal om steeds op zoek te gaan naar manieren om ook op technologisch vlak de koppositie te behouden. Waar diamantslijpen vroeger een zeer arbeidsintensieve ambacht was, zorgen nieuwe technieken en processen voor een boost in de productiviteit en rendabiliteit."

"Vooreerst is er de ‘Fenix’: na meer dan tien jaar onderzoek is het Wetenschappelijk en Technologisch Onderzoekscentrum voor Diamant (WTOCD), het collectief onderzoekscentrum van AWDC, erin geslaagd een technologie te ontwikkelen die het slijpproces volledig automatiseert. Met deze machine, de Fenix, kan diamant tien tot twintig keer sneller geslepen worden. Deze ontdekking verandert het slijpproces fundamenteel. Vandaag wegen de loonkosten in ons land nog behoorlijk zwaar door. De Fenix maakt hier komaf mee en is daardoor een echte game changer voor de Antwerpse diamantsector.
 


 

Volautomatische diamantzettingsmachine

De tweede spraakmakende innovatie is een volautomatische diamantzettingsmachine. Deze machine, ontwikkeld en gepatenteerd door een bedrijf uit Kessel, bezet juwelen tot twintig keer sneller. Door de hoge arbeidsintensiviteit worden juwelen met diamant nu vooral in lageloonlanden vervaardigd. De volautomatische diamantzettingsmachine zorgt ervoor dat we zowel qua productiviteit als qua kwaliteit meer dan concurrentieel blijven. Een belangrijk gevolg is dat de benodigde capaciteit aan werkkrachten verschuift van ambachtslui naar technisch personeel, zoals ingenieurs en hooggeschoolde technici. Meteen ook een ‘grondstof’ die in Vlaanderen nog steeds welig tiert.”