Is er een toekomst voor lokale e-commerce businesses in ons land? Alexander De Croo, vicepremier en minister van Ontwikkelingssamenwerking, Digitale Agenda, Telecom en Post is overtuigd van wel. 

“In ons land nam e-commerce inderdaad een iets tragere start door een combinatie van factoren. De koopmansgeest van onze noorderburen speelt misschien een rol, maar ook het feit dat Belgische retailers e-commerce lang als een bedreiging beschouwde. Die achterstand zijn we nu wel aan het inhalen, onder meer dankzij de inspanningen van Unizo om retailers ervan te overtuigen dat e-commerce gewoon naast de fysieke retailactiviteiten kan bestaan.”

Is het belangrijk dat Belgische retailers mee op de kar springen?

“Absoluut. De digitale economie groeit zeven keer sneller dan de gewone economie en dat biedt enorm veel opportuniteiten. De Europese Commissie becijferde dat ze in Europa 3,8 miljoen nieuwe jobs kan creëren. Als we een deel van die taart in België willen houden, is het belangrijk dat retailers ook bij ons inzetten op e-commerce. De rol van de overheid is daarbij om de vinger aan de pols te houden. We moeten de evoluties korter opvolgen en er tegelijk voor zorgen dat bepaalde regels worden nageleefd, zodat we zaken als fraude en zwartwerk kunnen voorkomen.”

Volgens u zal de digitale economie nieuwe jobs creëren, maar zal ze er tegelijkertijd niet voor zorgen dat er banen verdwijnen?

“Ongetwijfeld zullen bepaalde jobs overbodig worden. Maar uit het onderzoek van de Europese Commissie bleek ook dat er voor elke twee jobs die verdwijnen vijf nieuwe in de plaats zullen komen. Natuurlijk zullen dat andere jobs zijn, waarvoor er veel meer digitale kennis en vaardigheden vereist zijn, maar dat geldt in de toekomst voor zowat alle jobs. Verwacht wordt dat we in 2020 voor zowat 80% van alle jobs over enige digitale kennis zullen moeten beschikken. Nu is dat maar het geval voor 60% van de jobs. Zowel via het onderwijs als via nascholing moeten we mensen dus een basisvorming meegeven.”

Kunnen lokale webshops nog wel opboksen tegen grote internationale spelers zoals Zalando?

“Het voordeel van e-commerce is dat je heel snel resultaten ziet van een nieuwe aanpak, en dat je bepaalde hindernissen die je wel ervaart in de fysieke wereld kunt omzeilen. Onlangs ontmoette ik bijvoorbeeld een Belgische handelaar met een webshop in biologische hondenvoeding, die zijn product in heel Europa verkocht. Om zo’n nicheproduct op een rendabele manier te verkopen, is e-commerce het perfecte kanaal. Er zijn dus altijd opportuniteiten, die samenhangen met de manier waarop andere zaken zich ontwikkelen.”

Volgens cijfers van de Europese Commissie zijn ook Belgische consumenten minder geneigd om online aankopen te doen. 48% van de bevolking koopt producten online, terwijl in het Verenigd Koninkrijk 77% online aankopen doet.

“Dat heeft voor een stuk te maken met de specifieke situatie in België. We hebben niet alleen een netwerk met een grote dichtheid, waarbij mensen de meeste producten binnen handbereik hebben. Bovendien zijn leveringen in het weekend via bpost nog maar pas mogelijk in ons land, en is onze markt klein en verdeeld in twee taalgebieden. Maar ook daar zijn we bezig met een inhaalbeweging, onder meer doordat we mensen proberen aan te leren hoe ze veilig online aankopen kunnen doen. Want net zoals je maar beter geen product aankoopt dat niet in zijn originele verpakking zit, zonder garantiebewijs, en in een fysieke winkel in een twijfelachtige achterstraatje, moet je ook online alert zijn voor onveilige situaties. Enkel aankopen doen via beveiligde URL, checken of de webshop ook een fysiek adres vermeldt, even googlen naar reviews van andere consumenten, …”

Hoe ziet u e-commerce in België evolueren de komende jaren?

“We zitten nu al in stroomversnelling, en de komende jaren zal e-commerce alleen maar belangrijker worden omdat de drempel om snel te groeien veel kleiner is. Het zal fysieke retail niet verdringen, maar wel een complementaire positie innemen, ook bij grote retailers. Ga je bijvoorbeeld kleren kopen en vind je een broek niet meer in jouw maat in de juiste kleur, dan bestel je die gewoon online, terwijl je de rest van je kleren ter plaatse aankoopt. Beide vormen van winkelen kan je dus heel goed combineren.”